على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3658

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و زبور و انجيل نازل شده . و نامهء خاقانى : فرمان پادشاهى . و نامهء دلگشا : مكتوبى كه خوشحالى و سرور آورد . و نامه نوشتن : مكتوب نوشتن به كسى . و نامهء همايون : فرمان همايون . نامه‌آور ( n me - var ) ا - ص . پ . كسى كه مكتوب مىآورد و پيك و قاصد . نامه‌بر ( n me - bar ) ا - ص . پ . آنكه مكتوب مىبرد و پيك و قاصد . و مرغ نامه‌بر : كبوترى كه مكتوب مىبرد . نامه‌دان ( n me - d n ) ا . پ . جزوكش و جزودان و تپنگويى كه مكتوبات را در آن مىگذارند . نامهربان ( n - mehr - b n ) ص . پ . بىمحبت و جفاكار . نامهربانى ( n - mehr - b ni ) ا . پ . بىمحبتى و جفاكارى . نامه سياه ( n me - siy h ) ص . پ . كسى كه نامهء اعمال وى سياه و تيره باشد . نامه‌نويس ( n me - navis ) ا - ص . پ . آنكه مكتوب و نامه مىنويسد و كاتب و محرر . نامه‌ور ( n me - var ) ا - ص پ . نامه‌بر . و كبوتر نامه‌ور : كبوتر نامه‌بر . نامى ( n mi ) ا . پ ياى مجهول - مكتوب و فرمان و كتاب . نامى ( n mi ) ا - ص . پ . مشهور و معروف و نامدار . و شهرت و اشتهار . نامى ( n mi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بالنده و نموكننده . نامى ( n mi ) ص . ع . افزون شونده و گوالنده . و نيز نامى بمعنى ناجى مىباشد . نامى ( n mi ) ا . ع . نام دو نفر از شعرا . نامية ( n meyat ) ص . ع . مؤنث نامى . نامية ( n meyat ) ا . ع . آفرينش خداى تعالى . و شاخهء انگور خوشه‌دار . ج : نوامى . و نيز نامية : نام آبى . ناميدن ( n midan ) ف م . پ . اسم گذاشتن و نامزد كردن و طلب كردن و خواندن و بانك زدن و آواز كردن . و ياد دادن و نام بر زبان آوردن . ف ل : باليدن و رستن و تركيدن و خوشيدن مانند لب . ناميسر ( n - moyassar ) ص . پ . محال و چيزى كه ممكن و ميسر نباشد و ناياب . ناميه ( n miye ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - بالنده و نموكننده و شن و نبات . نان ( n n ) ا . پ . غذايى كه از آرد خمير كرده شده و پخته شده در تنور مىسازند و بتازى خبز نامند و كماچ و كليچه . و نان آبى : نانى كه خمير آن را با آب ساخته باشند . و نان آتش‌روى : آفتاب عالمتاب . و نان از تنور سرد پخته بيرون آوردن : كارهاى نادر و عجيب و غريب كردن . و نان برشته : نان به روى آتش بريان كرده . و نان بشيشه ماليدن : بىنهايت خسيس و لئيم بودن . و نان پختن : نان ساختن . و نان پخته : نان ساخته شده و آماده . و نان پنجه‌كش : قسمى از نان . و نان تلخ : نان سرد شده و مانده و كهنه . و نان تنك : نان نازك . و نان تهى : نان بىنان خورش . و نان حادثهء خام بودن : با يأس و نااميدى دوچار شدن و مغلوب گشتن از حوادث روزگار . و نان حلال : قوتى كه بكسب و زراعت بدست آورند . و طاعت و عبادت و زهد و تقوى . و نان خرچنك : ماه و قمر باعتبار اينكه برج سرطان خانهء ماه مىباشد . و نان خطايى : قسمى از حلوا . و نان خميرى : نانى كه خمير آن برآمده باشد . و نان در انبان گذاشتن و يا نهادن : سفر كردن و مسافرت نمودن و آماده مسافرت گشتن . و نان در جامه كردن : آهار دادن جامه . و نان دهقان : نان در سر خوان پادشاه . و نان رباط : نانى كه بخانقاه مىدهند . و نان زرين : آفتاب . و نان سفيد : فلك . و نان سيمين : ماه و قمر . و نان شيرين بودن : نايافت شدن و بهم نرسيدن نان . و نان فطيرى : نانى كه خمير آن برنيامده باشد . و نان فيروزخانى : نانى كه يك قرص آن به وزن يك من باشد . و نان كشكين : نانى كه از آرد باقلا و آرد جو و آرد گندم پزند . و نان كلاغ : نام رستنى كه در زمين نمناك بهم رسد و اقحوان . و نان گلاج : نام حلوايى كه بتازى قطايف گويند . و يك قسم نان بسيار نازكى كه از نشاسته و تخم مرغ پزند و با شيرهء شكر خورند . و نان لاكو : يك قسم نانى كه در گيلان پزند . نان مشوش : قسمى از نان بسيار نازك كه در ايام عيد پزند و دوشاب و سفيدهء تخم‌مرغ را قوام آورده و روى آن افشانده خورند . و نان نهارى : چاشت و ناشتايى . و نان وقف : نانى كه در راه خيرات دهند . و نان و نمك : مهماندارى و ضيافت و هر احسانى كه دربارهء ديگرى كنند . و نان و نمكدان شكستن : حرام‌خوارى كردن . نانا ( n n ) ا . پ . پدر مادر . و گياهى كه نعناع نيز گويند . نأنأ ( na'na ' ) ا . ع . كسى كه بسيار برميگرداند حدقه چشم را . و درماندهء جبان و ضعيف . نأناء ( na'n ' ) ا . ع . عاجز جبان و درماندهء ترسو و ضعيف . نأنأة ( na'na'at ) م . ع . نانأه